Δευτέρα, 15 Σεπτεμβρίου 2014

ΕΣΤΙΑΣΕ ΣΤΗΝ ΠΛΕΥΣΤΟΤΗΤΑ

Ένα από τα πιο βασικά ζητήματα προχωρώντας μέσα στον χρόνο στη διαδικασία της εκπαίδευσης αυτοδυτών είναι το ζήτημα που τίθεται όταν ξεκινάς να εκπαιδεύεις τους μελλοντικούς βοηθούς εκπαιδευτών (dive masters & assistants) και εκπαιδευτές καταδύσεων (instructors). Το βασικό είναι να έχετε πάντα κριτική σκέψη και την ικανότητα να παρέχετε την βέλτιστη υπηρεσία προς τον εκπαιδευόμενο. Και κυρίως να διδάσκετε τις δεξιότητες προσαρμοσμένες στον αληθινό κόσμο και στα αληθινά περιστατικά που καταγράφονται μετά από την έρευνα σε διάφορα ατυχήματα.

Ας ιεραρχήσουμε λοιπόν την σωστή παροχή εκπαίδευσης. Ας αναρωτηθεί κάθε εκπαιδευτής τι ικανότητα χρειάζεται για να βγάλει κάποιος τον ρυθμιστή από το στόμα και να τον ξαναβάλει; Καμία. Θα το κάνει αργά ή γρήγορα ο καθένας. Μήπως χρειάζεται κάποια ιδιαίτερη ικανότητα για να ψάξει να βρει τον ρυθμιστή που του έφυγε από το στόμα; Μάλλον όχι. Μήπως χρειάζεται κάτι ιδιαίτερο για να καθαρίσεις την μάσκα σου από  το νερο; Σίγουρα όχι. Αν στην αρχή φαντάζει δύσκολο, μόλις καταλάβει ο εκπαιδευόμενος τι χρειάζεται και ξεπεράσει το ψυχολογικό σοκ της εισροής νερού στη μύτη του φαίνεται γελοίο.

Η βάση λοιπόν για κάθε καλή πρακτική εξάσκηση στην κατάδυση είναι ο σωστός έλεγχος της πλευστότητας. Η πλευστότητα είναι μια δεξιότητα που αποκτιέται σταδιακά. Αν την διδαχθείς σωστά πρώτα θα γίνεις επιδέξιος και σταδιακά ικανός. Θυμηθείτε ότι στατιστικά ο κακός έλεγχος της πλευστότητας (κακότεχνη ανάδυση, ανεξέλεγκτη ανάδυση) ευθύνεται για τα περισσότερα ατυχήματα της νόσου απο αποσυμπίεση. Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που κάνουν οι οργανισμοί πιστοποίησης αυτοδυτών είναι που έχουν την πλευστότητα σαν ξεχωριστή ειδικότητα. Έτσι εμμέσως πλην σαφώς είναι σαν να παραδέχονται οτι οι εκπαιδευτές τους δεν την διδάσκουν επαρκώς στο πρώτο και βασικο επίπεδο του openwater. Ελπίζω να μην είστε από αυτούς. 

Πρώτα οι πνεύμονες λοιπόν είναι υπεύθυνοι για τον πρωτογενή έλεγχο της πλευστότητάς μας. Μην το ξεχνάτε αυτό. Ένα τζάκετ (ασκός) έχει κατασκευαστεί για να φέρει στην ουσία το βάρος του αερίου που κουβαλάμε. Αυτός είναι και ο ουσιαστικός του σκοπός αν το καλοσκεφτείτε. Φανταστείτε τις βαριές φιάλες του παρελθόντος με τους ιμάντες και το σαμάρι και πόση προσπάθεια κατέβαλαν εκείνοι οι παλιοί δύτες για να υπερνικήσουν την άνωση. Φυσικά με τίμημα την κατανάλωση, την κούραση και την νόσο σαν επακόλουθο. Δεν θα πρέπει λοιπόν να χρησιμοποιείται για τον έλεγχο της πλευστότητας αλλά θα πρέπει να χρησιμοποιείται για να αντισταθμίζουμε την πλευστότητά μας, να την ρυθμίζουμε δηλαδή εξ’ ου και ρυθμιστής πλευστότητας στα Ελληνικά που αποδίδει τέλεια τον όρο και σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται για να ελέγχει ανά πάσα στιγμή την πλευστότητά μας.

Ένα άλλο σοβαρό ζήτημα που έχει να κάνει με την πλευστότητά μας είναι της στεγανής στολής. Η στεγανή δεν έχει να κάνει με την άνωση και δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να χρησιμοποιείται σαν ασκός για πλευστότητα. Η πλήρωση της στεγανής με αέρα είναι μόνο για να διατηρήσει τη στολή στην ίδια άνωση σε ολόκληρη την κατάδυση. Και φυσικά ο ρόλος της είναι να διατηρήσει την θερμική αγωγιμότητα του αέρα ανάμεσα στο σώμα του αυτοδύτη και της στολής αποτρέποντας παράλληλα το συρρίκνωμά της επάνω στο σώμα του. Αυτοδύτες που χρησιμοποιούν την στεγανή σαν τζάκετ διατρέχουν μεγάλο κίνδυνο σε περίπτωση δυσλειτουργίας του ταχυσύνδεσμου στο λάστιχο χαμηλής πίεσης της βαλβίδας εισαγωγής ή βλάβη στη βαλβίδα εξαγωγής. Αυτός είναι και ο λόγος που έχουν κατασκευαστεί αντάπτορες ομαλής ροής που αποτρέπουν μια ενδεχόμενη ανεξέλεγκτη ροή απο τον σωλήνα χαμηλής προς την στολή. Πιστοποιηθείτε στη χρήση και στην χρηστικότητα μιας στολής στεγανού τύπου. Προσοχή λοιπόν.

Η πλευστότητα σχετίζεται φυσικά με την αναπνοή μας υποβρυχίως και τον κύκλο της, τον ρυθμό της. Έτσι ένας σωστά σταθμισμένος και ισορροπημένος αυτοδύτης θα έχει ουδέτερη πλευστότητα σε κάθε βάθος και ανά πάσα στιγμή. Οι μικρές αλλαγές στην πλευστότητά μας και οι διορθώσεις υποβρυχίως εύκολα επιτυγχάνονται με την αυξομείωση του πνευμονικού όγκου μας. Έχετε υπόψη σας ότι ανάλογα με το μέγεθος του σώματος και τον όγκο των πνευμόνων οι περισσότεροι πνεύμονες μπορούν να παράγουν από 2 έως και 4,5 κιλά άνωσης. Αυτό από μόνο του είναι αρκετό για να ξεκινήσετε διαδικασία ανάδυσης, κατάδυσης ή να κάνετε μικρές αλλαγές σε επίπεδο βάθους.

Η σύγχρονη εκπαίδευση στην αυτόνομη κατάδυση είναι να δώσεις τις σωστές πληροφορίες στους εκπαιδευόμενους, στο σωστό χρόνο και την κατάλληλη στιγμή. Και πότε θεωρείται μια πληροφορία σύγχρονη; Οταν πηγάζει απο διαφορετικά συστήματα και τεχνικές. Μάθε, επεξεργάσου, δούλεψέ την, αφομοίωσέ την και πέρασέ την στους μαθητές σου στον κατάλληλο χρόνο. Μην μένεις κολλημένος σε πρακτικές αναχρονιστικές και πρότυπα παρωχημένα ή σε συνταγές που έχεις μάθει στο παρελθόν. Ολοι οι οργανισμοί λίγο ή πολύ σου δίνουν την δυνατότητα να διδάξεις βάζοντας την προσωπική σου σφραγίδα στην εκπαίδευση.

Απο εκεί και πέρα ένα μεγάλο προσόν κάποιου δασκάλου είναι να εφαρμόζει απο τις εμπειρίες του και να γνωρίζει πως να το διδάξει και κυρίως πως να το περάσει στον εκπαιδευόμενο. Κάθε φορά που μπαίνετε στο νερό γίνεσται και εσείς πιο έμπειροι και καλύτεροι γιατί αντιμετωπίζεται διαφορετικές συμπεριφορές. 

Να θυμάστε πάντα οτι πρέπει να εκπαιδεύετε αυτοδύτες για τον πραγματικό κόσμο και για πραγματικές συνθήκες.

Πρωτότυπο Άρθρο του Κώστα Ανδρεάδη ©